Lễ Obon Nhật Bản – Vu Lan Xứ Hoa Anh Đào

Mỗi khi mùa hè đến gần, khắp các con phố tại Nhật Bản lại bừng sáng với ánh đèn lồng lung linh. Tiếng trống taiko dồn dập và những điệu múa vòng uyển chuyển. Lễ Obon Nhật Bản được xem là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng nhất, không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên mà còn là khoảnh khắc gắn kết sâu sắc giữa người sống và người đã khuất. Đây chính là thời điểm người dân tạm gác nhịp sống bận rộn để trở về cội nguồn, tri ân quá khứ và chào đón sự đoàn viên.

Nguồn gốc và truyền thuyết của lễ Obon Nhật Bản

Lễ Obon Nhật Bản bắt nguồn từ Phật giáo, gắn liền với câu chuyện cảm động về vị đệ tử Mục Kiền Liên (Mokuren). Trong lúc thiền định, ông nhìn thấy mẹ mình đang chịu khổ ở cõi ngạ quỷ. Nghe lời Phật dạy, ông đã cúng dường chư tăng vào ngày rằm tháng bảy. Nhờ công đức ấy, mẹ ông được giải thoát. Niềm hạnh phúc đoàn tụ được người dân tái hiện qua điệu múa Bon Odori là nghi thức quan trọng không thể thiếu trong lễ hội.

Từ câu chuyện này, người Nhật tin rằng vào những ngày diễn ra lễ Obon, linh hồn tổ tiên sẽ trở về nhà. Gia đình sẽ chuẩn bị lễ vật, thắp đèn và tổ chức các nghi thức trang trọng để đón tiếp.

Thời gian tổ chức lễ Obon Nhật Bản

Mặc dù mỗi vùng tại Nhật Bản có lịch tổ chức khác nhau, thời gian phổ biến nhất của lễ Obon Nhật Bản diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng 8 dương lịch. Khu vực Kantō, bao gồm Tokyo và các tỉnh lân cận, thường tổ chức vào ngày 15 tháng 7, được gọi là Shichigatsu Bon. Riêng Okinawa vẫn giữ truyền thống tổ chức theo âm lịch, mang màu sắc độc đáo riêng. Dù ở thời điểm nào, không khí lễ hội vẫn luôn tràn ngập sắc màu, âm nhạc và sự rộn rã của những cuộc hội ngộ.

Nghi thức và hoạt động trong lễ Obon Nhật Bản

Đằng sau vẻ rực rỡ của đèn lồng và tiếng trống rộn rã, lễ Obon Nhật Bản ẩn chứa nhiều nghi thức mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện lòng hiếu kính và tri ân tổ tiên. Đây là thời điểm mỗi gia đình Nhật Bản tạm gác lại bộn bề để cùng nhau chuẩn bị các nghi lễ truyền thống, từ việc trang trí nơi thờ cúng, đón linh hồn người đã khuất, cho đến tham gia những hoạt động cộng đồng đậm màu sắc văn hóa. Mỗi nghi thức không chỉ là phong tục lâu đời mà còn là sợi dây gắn kết các thế hệ, truyền lại giá trị tinh thần qua năm tháng.

Mukaebi – Ngọn lửa đón tổ tiên

Vào ngày mở đầu lễ Obon, người Nhật thường thắp sáng những chiếc đèn lồng hoặc nhóm các đống lửa nhỏ ngay trước cổng nhà. Ngọn lửa ấm áp này được xem như ánh sáng dẫn đường, giúp linh hồn tổ tiên nhận ra lối về. Mỗi gia đình sẽ chọn loại đèn hoặc lửa riêng, đôi khi được trang trí tinh xảo, thể hiện sự kính trọng và tình cảm dành cho người đã khuất.

Dâng lễ tại nơi thờ cúng gia đình

Tại mỗi ngôi nhà, nơi thờ cúng sẽ được trang hoàng trang trọng với hoa tươi, trái cây theo mùa, chén cơm trắng, tách trà nóng, cùng những món ăn mà người đã khuất từng yêu thích. Đây là khoảnh khắc gia đình quây quần, cùng nhau tưởng nhớ và gửi lời chào đón linh hồn tổ tiên trở về.

Bon Odori – Điệu múa đoàn viên rộn ràng

Khi màn đêm buông xuống, không khí lễ hội trở nên sôi động với Bon Odori, điệu múa truyền thống của lễ Obon. Người dân trong trang phục yukata đầy sắc màu, xếp vòng tròn xung quanh tháp trống và hòa nhịp theo tiếng trống taiko vang vọng. Điệu múa không chỉ là lời chào mừng tổ tiên mà còn là dịp kết nối cộng đồng, lan tỏa niềm hân hoan đến mọi người.

Okuribi và Toro Nagashi – Ánh sáng tiễn đưa

Khi lễ hội khép lại, người Nhật thực hiện nghi thức Okuribi, đốt lửa tiễn để soi đường cho linh hồn trở về cõi thanh tịnh. Song song đó, Toro Nagashi – thả đèn hoa đăng trên sông – tạo nên khung cảnh lung linh, huyền ảo. Những ánh đèn trôi nhẹ trên mặt nước như mang theo lời chúc, lời tiễn biệt đầy yêu thương, khép lại mùa lễ Obon trong không khí vừa trang nghiêm, vừa xúc động.

Ý nghĩa của lễ Obon Nhật Bản

Lễ Obon Nhật Bản là dịp để mỗi người con hướng về gia đình và cội nguồn. Người xa quê trở về đoàn tụ, quây quần bên mâm cơm, kể lại những câu chuyện về ông bà, cha mẹ. Từ đó nuôi dưỡng mạch nguồn truyền thống. Trong tiếng cười sum họp xen lẫn giây phút lắng đọng, giá trị văn hóa và tinh thần được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trải nghiệm tinh thần lễ Obon Nhật Bản tại Izakaya Unatoto

Ngay tại Việt Nam, bạn vẫn có thể đắm chìm trong không khí lễ hội đậm chất Nhật Bản khi ghé Izakaya Unatoto. Nơi mang đến chuỗi hoạt động trải nghiệm phong phú, bao gồm:

Nagashi Somen để thử tài bắt mì trôi ống tre mát lạnh.
Warayaki – nghệ thuật nướng rơm bùng vị ngay tại bàn.
Sushi Kids Workshop – sân chơi để các bé tự tay làm sushi cùng đầu bếp Nhật.
Mặc Yukata và chụp ảnh trong không gian lễ hội truyền thống.
Góc Sakura rực rỡ cùng các quầy kẹo bông gòn và đá bào gợi nhớ tuổi thơ.

Tại Izakaya Unatoto, bạn không chỉ thưởng thức ẩm thực Nhật chuẩn vị mà còn hòa mình vào không khí rộn ràng của lễ Obon Nhật Bản. Để mang về những khoảnh khắc đáng nhớ và cảm xúc khó quên.